De Haakse Zeedijk (6 februari 2012)
De toenemende weersextremen in de hele wereld zullen ook Nederland niet onberoerd laten.
Een gelijktijdig optreden van een superstorm en een hoge rivieraanvoer kan met gesloten stormvloedkeringen in het Haringvliet en de Nieuwe Maas grote delen van Zuid-Holland, Noord-Brabant, Utrecht en Zeeland zeer snel doen overstromen. De snelheid van het in de lage polders instromende water maakt vluchten vrijwel onmogelijk met als gevolg zeer veel doden, een immense materiële schade en vele buitenlandse investeerders die ons land zullen verlaten! Het kan morgen zomaar gebeuren en we weten het!!
• Wat is de Haakse Zeedijk(DHZ)?
Een duindijk van West-Kapelle tot Den Helder, 25 km voor de kust, die tezamen met een viertal dwarsdijken drie bekkens voor de kust vormt, waarin de grote rivieren uitstromen en waarvan het niveau op 0 m NAP of lager gehouden wordt. Het Zuidbekken wordt als eerste aangelegd. Het Mid- en Noordbekken volgen daarna, afhankelijk van de stijging van het zeeniveau.
• Welke problemen lost DHZ op?
-
Het maakt Nederland ongevoelig voor overstromingen vanuit zee of de rivieren.
-
Zoetwaterprobleem voor geheel Nederland opgelost.
-
Lost grotendeels de verzilting op door handhaven of verlagen van het zeeniveau in de bekkens alsook door verkleining van de zogeheten zouttong in de rivieren.
-
Zorgt dat het peil van het watersysteem, dijken, kaden, bruggen en gemalen niet verhoogd of aangepast hoeven te worden.
-
Noodzaak vervalt om de Drechtsteden te beschermen met een apart stelsel van stuwen.
-
Golfdempers kunnen de dreiging van de zee voor de Noord- en Zuid-Hollandse kust voorlopig oplossen totdat het Mid-en Noordbekken aangelegd worden.
• Milieu
De voor de Zuid-bekken benodigde hoeveelheid zand bedraagt ca. 3,3 miljard m3 zand. De huidige wijze van zandsuppletie tot eind van de eeuw zal bij 40 cm stijging van de zeespiegel eenzelfde hoeveelheid bedragen, maar het vijfvoudige kosten. Bij de Haakse Zeedijk wordt tot 40 m diep gezogen. Bij zandsuppletie tot 2 m. Tot het eind van de eeuw geeft dat een verstoring van de zeebodem van 3300 km2 tegen eenmalig 160 km2 bij de Haakse Zeedijk.
Wat zijn de voordelen van DHZ voor de
focuspunten van het Deltaprogramma?
• Hoogwaterbescherming
Het Zuidbekken voorziet tezamen met de Zeeuwse wateren in een voldoende grote buffer om het rivierwater bij een gelijktijdig optreden van superstorm en hoge rivieraanvoer op te vangen. De verhoging van deze wateren bedraagt in die situatie 1,5 tot 2 m. Zonder Zuidbekken zou dit 6,1 m zijn plus het effect van de golven. En dergelijke verhoging leidt op grote schaal tot overstroming van dijken in de ZW-delta en langs de rivieren.
De opgespoten +19,5 m hoge nieuwe duinenrij vangt de supervloedstand op en kan de golven weerstaan. De duinenrij wordt met zeer goedkoop zand direct van achter de dijk opgespoten en met stijgend zeeniveau bijgehouden met suppletiezand eveneens van achter de dijk. Het zand kan goedkoop gehouden worden doordat relatief goedkope diepzuigers kunnen worden ingezet.
De golfdempers voor Noord- en Zuid-Holland zullen door zandaanwas automatisch de kust enkele honderden meters uitbreiden.
• Zoetwatervoorziening
De zoetwatervoorziening komt momenteel in gevaar bij lage rivierafvoeren. Afsluiting van de Nieuwe en Oude Maas met stuwen is noodzakelijk om in die situatie voldoende zoet-water beschikbaar te houden. Daardoor ontstaat tevens de mogelijkheid van export van (internationaal steeds schaarser wordend) zoetwater. De stuwen functioneren bij lage rivierafvoer tevens om het dagelijks opdringende zoute water in de rivieren een halt toe te roepen.
• Welke andere functies kunnen profiteren van DHZ- Zuidbekken?
Door de aanleg van het Zuidbekken komt er aan natuur- en woongebied 150 km2 bij. Daarnaast ontstaat 950 km2 vis- en watersportgebied. Het Mid- en Noordbekken voegen daar in de toekomst nog 400 respect 2400 km2 aan toe. De oostzijde van de dijk wordt een eldorado voor zeehonden en andere diersoorten.
• Combinatiemogelijkheden met energievoorziening
- Het Zuidbekken -en in de verdere toekomst ook het Mid- en Noordbekken- kan uitstekend gecombineerd worden met een zogeheten valmeer voor energieopslag. In dit meer dat binnen het bekken is gesitueerd wordt een peil gehandhaafd van -7 tot -12 m NAP. Bij energieoverschot, bijvoorbeeld uit windmolens of gedurende de nacht, wordt water uit het valmeer de Noordzee ingepompt. Bij energiebehoefte wordt water uit het bekken in het valmeer gelaten onder opwekking van elektrische energie. Hierdoor wordt niet alleen het opgewekte vermogen van de elektriciteitscentrales afgevlakt, wat daar tot een kostenvoordeel leidt, maar het systeem voorziet ook in de bemaling van het bekken.
- Op de 3,5 km brede en 40 kilometer lange Zuiddijk is plaats voor windturbines. Ook in het valmeer en bekken kunnen windmolenparken worden gerealiseerd.
- Daarnaast zijn er combinatiemogelijkheden voor o.a. getijdenenergie, stromingsenergie (blue motion), osmose-energie en algproductie.
- De gezamenlijke elektriciteitsbedrijven en netbeheerders dienen bij deze vormen van energieopwekking en –buffering betrokken te worden.
• Golfdempers brengen zand naar de kust en wekken elektriciteit op
Drijvende golfdempers dempen 50 procent van de energie van grote golven en beschermen Noord- en Zuid-Holland totdat het Mid- en Noordbekken zijn aangelegd.
Normaal zuigen grote golven het zand van de kust. Kleine golven brengen het zand weer terug. Met golfdempers krijgen grote golven minder kans om het zand van de kust weg te zui-gen, waardoor golf-dempers de kust zeewaarts zullen verplaatsen. Een grote besparing op de zandsuppletiekosten.
De schuine stand van de golfdempers t.o.v. de golfrichting is bepalend om de golven te dempen. De stand wordt radiografisch vanaf de kust geregeld. Wanneer ze, bij normaal weer, evenwijdig aan de golven worden ingesteld, kunnen ze elektriciteit opwekken. Kustaangroei en stroomopwekking kunnen gelijktijdig plaatsvinden door de 2880 ton zware bewegende golfdempers (inclusief het ballast water) in een tussenstand te plaatsen. Het systeem van drijvende golfdempers is onderzocht en getest door TU-Delft
Een snelle en economische oplossing bij groeiende weersextremen
• Snelle realisatie is mogelijk
Een combinatie van het Zuidbekken en golfdempers maakt een snelle oplossing mogelijk: binnen 15 jaar is Nederland veilig tegen overstromingen en zijn de andere doelen zoals zoetwatervoorziening bereikt.
De dwarsdijk van het Zuidbekken wordt al voor een deel door de tweede Maasvlakte gerealiseerd.
• Kosten en duur van de aanleg van het Zuidbekken en de golfdempers
Commissie Veerman verwacht dat de kosten voor het ophogen van dijken, bruggen, sluizen, IJsselmeerpeil, gemalen, zandsuppletie etc. deze eeuw 150 miljard euro zullen bedragen.
De aanleg van het Zuidbekken zal ca 15 miljard euro bedragen, inclusief de 0.6 miljard voor de golfdempers, verankering en plaatsing daarvan. De dijk-aanleg zal ca. vijftien jaar in beslag nemen. Die van de golfdempers enkele jaren. De huidige jaarlijkse zandsuppletiekosten welke nu ca 7 miljoen kubie-ke meter bedragen ofwel 25 miljoen €/jaar, zullen in de loop van de eeuw ook nog aanzienlijk toenemen tot een geschatte 25 miljoen kubieke meter ofwel 112 miljoen €/jaar. Het zand voor de Haakse Zeedijk wordt echter direct achter de dijk tot ca. 40 mtr diep opgezogen en via een korte persleiding op de dijk gespoten. De zandsuppletie idem ditto, waardoor de opspuitkosten slechts een vijfde van de normale suppletiemethode met hopperzuigers bedragen. Zie hiervoor www.haaksezeedijk.nl, “Technisch rapport”.
Door drie dagen zeewater in het Zuidbekken toe te laten en daarna weer drie dagen te lozen verkrijgt men een goede doorstroming om de Zeeuwse wateren zelf hun huidige milieustatus te kunnen laten behouden. Zie hiervoor ook het plan van Borm & Huijgens. www.adviesgroepbormenhuijgens.nl
De golfdempers zijn in 1986 in het T.U.laboratorium getest. Het plan van de Haakse Zeedijk ontstond in 2000
Gelijktijding optreden van een superstorm en hoge rivieraanvoer leidt tot een catastrofe
Zonder bekken zal een hoge rivieraanvoer in combinatie met een superstorm van enkele dagen voor een grote catastrofe in ons land zorgen met een verhoging van de benedenrivieren van meer dan 6 m!
R.van den Haak 0180 519146
D.Butijn 06 50214657
info@haaksezeedijk.nl
Dick Butijn [d.butijn@planet.nl]
www.haaksezeedijk.nl
Zie ook Adviesgroep Borm & Huygens
Integraal waterbeheer
www.adviesgroepbormenhuijgens.nl